• 026-32802000
  • این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

ستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعال

معاونت آزمایشگاه های مرجع

اداره آزمایشگاه های مرجع زمین شناسی این مرکز با در اختیار داشتن کادر تحصیلکرده، مجرب و همچنین دستگاههای مدرن، توانایی مطالعه انواع کانی­ها و مواد سنتزی متبلور، بافت در برگیرنده کانی­ها، پدیده های میکروسکوپی در حد نانو و آنالیز نقطه ای نمونه، دانه بندی رسوبات و نرمایش و خردایش نمونه ها را بر عهده دارد.

 این اداره شامل 8 آزمایشگاه به شرح زیر می باشد:

  1. FE-SEM
  2. XRD
  3. میکروسکوپ نوری
  4. گوهر شناسی
  5. سن سنجی
  6. رسوب شناسی
  7. کانی سنگین
  8. نمونه کوبی

در این مجموعه آزمایشگاهی علاوه بر خدمات تحقیقاتی مختلفی با هدف برطرف نمودن مشکلات و نیازهای زمین شناسان، متالوژیست ها، مهندسین در صنایع چینی و سرامیک، مواد، نظامی، مشاوره هایی به منظور بهینه سازی پروژه های اکتشافی و تحقیقاتی کشور ارائه می­ شود

 

 

آزمایشگاه XRD

معرفی و کاربرد:

آزمایشگاه XRD با توان تشخیص بیش از 135 هزار ماده متبلور شناسایی کیفی بلورهای طبیعی و سنتزی را عهده دارد.

این بخش فعالیت آنالیزی خود را در سال 1389 آغاز کرد. آزمایشگاه پراش پرتو ایکس (X-Ray Diffraction) تکنیکی قدیمی و پرکاربرد در بررسی خصوصیات کریستال‌ها می‌باشد. در این روش از پراش اشعه ایکس توسط نمونه جهت بررسی ویژگی های نمونه استفاده می شود. XRD، برای تعیین عموم کمیات ساختار کریستالی از قبیل ثابت شبکه، هندسه شبکه، تعیین کیفی مواد ناشناس، تعیین فاز کریستال‌ها، تعیین اندازه کریستا‌ل‌ها، جهت گیری تک کریستال، استرس، تنش، عیوب شبکه و غیره، قابل استفاده می‌باشد. پرا‌ش اشعه ایکس توسط کریستال مشاهده می شود که شدت اشعه ایکس باز‌تابیده از کریستال، که در هر اتم بصورت الاستیک پراکنده شده‌اند (بدون تغییر طول موج)، در زوایای خاصی ما‌کسیمم خواهد بود و در بقیه زوایا، شدت اشعه پرا‌شیده شده مقدار قابل ملاحظه ای ندارد.

نکته مهم در XRD این است که برای شناسایی کانی های موجود در نمونه می باستی 3-5 درصد وزنی در نمونه موجود باشد تا دستگاه بتواند ماده مورد نظر را شناسایی نماید. در XRD نمونه می‌تواند به صورت پودر یا به صورت لایه یا ورقه نازک باشد. بطور کل XRD نیاز به آماده سازی سخت و پیچیده ندارد. معمولا در آزمایش XRD  از پودر نمونه استفاده می‌شود. نمونه‌ی پودری، شامل صفحات نمونه می‌باشد که به صورت تصادفی در نمونه وجود دارند. این امر باعث افزایش سرعت بررسی نمونه می شود. ذرات این پودر باید کوچکتر از 200مش و حداقل مقدار پودر می بایستی 3 گرم باشند.

تجهیزات و فناوری:

شماره

نام دستگاه

کارخانه سازنده

1

XRD

Inel- فرانسه

 

 

 

پرسنل آزمایشگاه XRD

زهرا مجلسی: دارای 10 سال سابقه کاری با مدرک کارشناسی ارشد زمین شناسی اقتصادی   

 image002.jpg

 

آزمایشگاه FE-SEM

معرفی و کاربرد:

آزمایشگاه SEM با توان بزرگنمایی تا یک میلیون برابر امکان مطالعه دقیق سطح نمونه های جامد طبیعی و سنتزی نظیر سنگ ها، کاتالیست ها، رسوبات معدنی، داروها، نانوذرات و ... را فراهم می نماید.

میکروسکوپ الکترونی روبشی يك ميكروسكوپ الكتروني معمولي نيست كه در آن تصوير الكتروني از يك جسم شفاف توسط عدسي‌هاي الكتروني به بزرگنمايي بالاتري رسانده شود. در ا‌ین میکروسکوپ هيچ سيستم نوري- الكتروني براي تشكيل تصوير و بزرگنمايي وجود ندارد، بلكه تصوير از مشاهده نقطه به نقطه پديده‌هاي سطحي منتج از اثر متقابل پرتوي الكتروني با سطح نمونه تشكيل مي‌گردد. منطقه مورد مطالعه با يك حالت ويدئويي توسط پرتوي الكتروني روبش و تصوير متقابل نيز به همان طريق ساخته مي‌شود. در اين صورت عدسي‌هاي الكتروني نقش مهمي را ايفا مي‌نمايند. این میکروسکوپ در زمينه‌هاي مختلف نظير بيولوژي، زمين‌شناسي، متالوژي، تكنولوژي نيمه هادي‌ها، مطالعات سطوح، كنترل كيفي و غیره به كار رفته و در ارتباط با علم مواد در بررسي‌هاي ساختاري فلزات، شكست، خوردگي، پارگي، پودرها، غيرفلزات، الياف، لاستيك‌ها، پلاستيك‌ها و غیره مورد استفاده است. تواناييSEM  براي بررسي سطح بي‌نظير بوده و برتري‌هاي فراواني نسبت به ميكروسكوپ نوري دارد. در ميكروسكوپ نوري تشكيل تصوير با استفاده از نورهاي منعكس شده از سطح نمونه صورت مي‌گيرد. در حالي كه در SEM‌ اين مهم با بكارگيري الكترون‌ها ميسر مي‌شود. اختلاف طول موج منبع تشعشع باعث ايجاد مقادير مختلف وضوح مي‌گردد. طول موج الكترون‌ها از فوتون‌هاي نور كوتاه‌تر بوده و طول موج كوتاه‌تر باعث ايجاد وضوح قدرت تفكيك و حصول اطلاعات مناسب‌تر مي‌شود.

این آزمایشگاه مجهز به دو دستگاه میکروسکوپ الکترونی روبشی از نوع معمولی و میدانی می باشد که میکروسکوپ الکترونی معمولی آن مجهز به آشکار ساز ثانویه بوده که جهت تصویر برداری از ذرات و میکرو ساختارهای گوناگون استفاده می شود.

میکروسکوپ الکترونی گسیلی میدانی آزمایشگاه مجهز به آشکار ساز های زیر می باشد که در زیر شرح داده شده است:

  • آشکار ساز الکترون ثانویه درون لنزی جهت تصویر برداری با رزولوشن بالا و برون لنزی جهت تصویربرداری مورفولوژی و توپوگرافی کاربرد دارد.
  • دستگاه مجهز به آشکار ساز الکترون برگشتی که جهت تصویربرداری مورفولوژی و توپوگرافی استفاده می شود.
  • آشکارساز EDS دستگاه که جهت آنالیز عنصری براساس انرژی آنها به کار می رود.
  • آشکار ساز WDS دستگاه که جهت بررسی فاز ها و اندازه ذرات و سایر فعالیت های متالوگرافی استفاده می شود.
  • آشکار ساز EBSD که جهت بررسی فاز ها و اندازه ذرات و سایر فعالیت های متالو گرافی استفاده می شود.
  • آشکارساز VPSE جهت تصویربرداری در شرایط خلا پایین استفاده می شود.

تجهیزات و فناوری:

 

دستگاه

کارخانه سازنده

SEM

KYKY

FESEM

ZEISS

پوشش دهنده طلا

KYKY

 

 

 

 

 

پرسنل آزمایشگاه FE-SEM

  • امیر مهیار اژدرپور : دارای 10 سال سابقه کاری (دانشجوی دکتری زمین شناسی مهندسی)

  • آرش منتری : دارای 17 سال سابقه کاری با مدرک دیپلم

 

    

 

آزمایشگاه رسوب شناسی

معرفی و کاربرد:

امروزه مطالعات زمين‌شناسي دريائي با توجه به اهميت اقتصادي، زيست ‌محيطي، سياسي، نظامي و امنيتي، در اكثر كشورهاي دنيا از جايگاه ويژه‌اي برخوردار است. این علم بين رشته‌اي که هدف آن مطالعه زمين‌شناسي بستر درياها، اقيانوسها، درياچه ها، ويژگي‌هاي زمين‌شناسي زير رسوبات دريا، فرايند­­هاي تشکيل محيط و حوضه رسوبي، شناخت تاريخچه و تحولات حوضه، شناسايي فرآيندهاي رسوبگذاري و فرسايش، نحوه شکل‌گيري و تغييرات پهنه‌ی ساحلي، مخاطرات دريايي و شناسايي منابع غير زنده دريايي می‌باشد که جهت رسیدن به اهداف ذکر شده، در وحله اول نیازمند آنالیز رسوبات در محیط آزمایشگاهی می‌باشد که مهم‌ترین گام در جداسازی رسوبات و تعیین تیپ رسوبات می‌باشد.

این بخش فعالیت خود را در سال 1387 آغاز کرد. در آزمایشگاه رسوب‌شناسی این مرکز وظیفه دانه‌بندی رسوبات به دو روش الک شیکر و دستگاه لیزر پارتیکل انجام می شود.

  • الک شیکر( نمونه های بالای 63 میکرون)

پس از انتقال نمونه‌ها به آزمایشگاه و ثبت آنها، ابتدا بخشی از نمونه برداشته شده  و در داخل آون در دمای کمتر از 70 درجه سانتیگراد خشک می­شود، سپس نمونه های خشک شده، جهت ثبت وزن اولیه توزین شده و به منظور خیساندن کامل نمونه ها توسط آب، در داخل بشر به مدت 24 ساعت قرار داده می شوند و بعد ازمدت زمان لازم به درون دستگاه الک شیکر مرطوب منتقل می شوند.

  • لیزر پارتیکل (نمونه های زیر 63 میکرون)

پس از دانه بندی نمونه های بالای 63 میکرون توسط دستگاه الک شیکر، مقدار مناسبی(بسته به غلطت نمونه) از رسوبات زیر 63 میکرون، درون قوطی فیلم ریخته شده و روی آن آب مقطر ریخته می شود سپس به منظور جدایش ذرات رسی که به هم چسبیده شده اند به مدت 15 دقیقه درون دستگاه اولتراسونیک قرار داده می شود پس از آن نمونه ها  آماده انتقال به دستگاه لیزر جهت آنالیز زیر 63 میکرون می‌باشند.

image004.png

 

 

image003.png

تجهیزات و فناوری:

ردیف

دستگاه

کارخانه سازنده

1

Laser Particle sizer (لیزر)

Fritsch

2

Sieve shaker (الک شیکر)

Fritsch

3

آون

Binder

4

آون

memmert

5

ترازوی دیجیتال

SARTORIUS

6

حمام اولتراسونیک

Fritsch

 

پرسنل آزمایشگاه رسوب شناسی

1- پریسا یوسفی: دارای 12 سال سابقه کاری با مدرک کارشناسی ارشد زمین شناسی اقتصادی

2-  بهرام کدخدا: دارای 28 سال سابقه کاری با مدرک دیپلم

 

 

آزمایشگاه میکروسکوپ نوری

معرفی و کاربرد:

1- بخش سنگ شناسی (مقاطع نازک)

سنگ­های تشکیل دهنده پوسته زمین از دیدگاه چگونگی فرایند تشکیل، به سه گروه سنگ­های آذرین، دگرگونی و رسوبی تقسیم می­شوند. ابتدایی ترین روش برای شناسایی و جداسازی این سه گروه از یکدیگر مشاهده چشمی توسط زمین شناس است؛ اما برای بررسی­های دقیق­تر و کاربردی نیاز به مطالعات بیشتر است که یکی از کاربردی­ترین و کم هزینه­ترین روش­ها برای شناسایی و تفکیک و تفسیر سنگ­ها تهیه و مطالعه مقاطع نازک از این سنگ­ها است.

در امر تهیه نقشه­های زمین­شناسی نیز برای معرفی واحدهای سنگی حاضر در هر منطقه، باید مطالعات و بررسی­های دقیق کانی­شناسی و سنگ­شناسی بر پایه این مقاطع به عمل آید.

علاوه بر این برای تعیین سن نسبی واحدها از مجموعه­های فسیلی شناسایی شده در این مقاطع، استفاده می­شود.

2- بخش کانه نگاری (مقاطع صیقلی)

کانه­نگاری علم مطالعه كانه­ها و كاني­هاي كدر در مقاطع صيقلی توسط ميكروسكوپ پلاريزان نور بازتابيده است.

عمده کاربرد کانه­نگاری در زمینه­های زمین­شناسی اقتصادی، کانه­آرایی، متالورژی و بررسی سنگ­های آذرین، رسوبی و دگرگونی حاوی کانی­های کدر دارای ارزش اقتصادی قابل ملاحظه، می­باشد.

با کمک مطالعات میکروسکوپی می­توان به نظم و آرایش و شکل کانه­ها، بافت­های گوناگونی که می­سازند و سرانجام پاراژنز آنها پی برد. این امر زمینه­ایی برای بررسی تیپ ذخایر معدنی و ارزیابی و تخمین هر چه دقیق ­تر ارزش اقتصادی معادن و سپس برنامه­ریزی برای استخراج بهینه آنها فراهم می­آورد. 

کیفیت حضور ماده معدنی در نمونه­های مقطع صیقلی مشخص می­گردد و با نتایج حاصل از این بررسی­ها می­توان تخمین و ارزیابی درستی از توان معدنی ناحیه مورد مطالعه به عمل آورد.

 

image007.png

 

تجهیزات و فناوری:

یک عدد میکروسکوپ پلاریزان دو منظوره جهت بررسی مقاطع نازک و صیقلی به طور همزمان

پرسنل آزمایشگاه:

پریسا یوسفی: دارای 12 سال سابقه کاری با مدرک کارشناسی ارشد زمین شناسی اقتصادی

 

 

 image005.png

آزمایشگاه گوهرشناسی

معرفی و کاربرد:

نظر به اهميت اقتصادي روزافزون گوهرها از گذشته تا به حال، شاخه‌اي از دانش زمين‌شناسي و كاني­شناسي(Geology-Mineralogy) جدا گشت و به طور مستقل به حيات خود ادامه داد و روز به روز گسترش يافت که امروزه به آن گوهرشناسي(Gemology)  مي‌گويند.

طبق تعاريف، گوهرشناسي عبارتست از بررسي و شناخت گوهرها براساس آزمايش­هاي دقيق علمي و تجربي و مقايسه نتايج اين آزمايشات با مقادير تعيين شده مرجع. اين آزمايشات شامل سنجش پارامترهاي ظاهري، فيزيكي، شيميايي و اپتيكي مي‌باشد.

گوهر­هایی که به روش­های علمی نوین تولید می‌شوند مانند گوهرهای کوارتز، یاقوت و الماس ساختگی (سنتزی) گاهی کیفیت بالاتری از نمونه­های معدنی داشته و در صنایع مهمی مانند الکترونیک، لیزر، اپتیک و ... کاربرد وسیع و انکار ناپذیری را دارند.

شناسایی گوهرهای معدنی از نمونه­ های مشابه سنتزی از وظایف دیگر این آزمایشگاه است.

تجهیزات و فناوری:

شماره

نام دستگاه

کشور سازنده

1

ترازو

ژاپن

2

رفرکتومتر

آمریکا

3

پولاریسکوپ

ایران

4

میکروسکوپ

ایران

 

پرسنل آزمایشگاه:

پریسا یوسفی: دارای 12 سال سابقه کاری با مدرک کارشناسی ارشد زمین شناسی اقتصادی

gestone1.png

 

gestrone2.jpg

 

آزمایشگاه سن سنجی

 

معرفی و کاربرد:

این بخش فعالیت  خود را در سال 1390 آغاز کرد. مساله تعیین سن زمین و نحوه تشکیل آن از زمان‌های خیلی دور فکر بشر را بخود مشغول داشته است. علم تعیین سن و تاریخ ‌گذاری سنگ‌ها را ژئوکرونولوژی(Geochronology)  می‌گویند که به معنی شناخت سن زمین می‌باشد. در زمین شناسی اصولا دو نوع سن وجود دارد که عبارتند از سن نسبی و سن مطلق.

تعیین سن نسبی

مقصود از تعیین سن نسبی، تعیین سن چینه ها با استفاده از نحوه قرار گیری آنها در مقایسه با یکدیگر و یا استفاده از میکروفسیل های شاخص موجود در لایه ها و سنگهای رسوبی به منظور تعیین سن لایه، تطابق چینه نگاری زیستی و محیطی و همچنین تعیین جغرافیای دیرین لایه ها می باشد.

تعیین سن مطلق

Radiometric Dating شامل تکنیک ها و روش هایی است که برای تعیین سن مطلق اجسام مانند سنگ ها استفاده می شود. در این روش بر اساس مقایسه بین ایزوتوپ های رادیواکتیو موجود در سنگ و ایزو توپ هایی که در اثر واپاشی همان عناصر رادیو اکتیو (برای رسیدن به حالت پایدار) تشکیل می شوند، انجام میگیرد.

امروزه این روش را به عنوان منشاء اطلاعاتی اصلی سن سنجی معرفی می کنند که به وسیله آن میتوان سن سنگ ها و رنج وسیعی از رخداد های زمین شناسی و حتی ساخته های دست بشر را تعیین سن کرد.

در حدود 40 نوع روش مختلف برای تعیین سن مطلق و جود دارد که هرکدام از این روش ها کاربرد و استفاده اختصاصی خود را دارا می باشند و بسته به نوع قدمت زمانی و نوع عناصر تشکیل دهنده نمونه، از روش های متفاوتی برای تعیین سن آن استفاده می شود اما درحالت کلی همه این روشها مکمل یکدیگر هستند. امروزه سن سنجی کاربرد وسیعی در علم باستان شناسی و تعیین سن اشیاء عتیقه پیدا کرده است.

در آزمایشگاه تعیین سن مرکز پژوهشهای سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور روش تعیین سن نسبی بر اساس مطالعه میکروفسیل های مانند رادیولر ها، کنودونت ها و فرامینیفر ها انجام می شود و برای تعیین سن مطلق روش Cosmogenic Be10  استفاده مشود که تمامی مراحل آماده سازی در داخل کشور انجام می گیرد و برای مرحله AMS نمونه به خارج از کشور فرستاده می شود.

 تجهیزات و فناوری:

ردیف

دستگاه

کارخانه سازنده

1

میکروسکوپ زایس

زایس آلمان

2

میکروسکوپ نیکون

نیکون ژاپن

3

Liquid shaker

IKA

4

بینو کولار

5

کوره

Thermo scientific

6

سانتریفیوژ

HETTICH

7

شیکر

Harer & boecker

8

حمام التراسونیک

Parsonic

پرسنل آزمایشگاه سن سنجی

محمد علی حاجی معتمد التجاری: دارای 12 سال سابقه کاری با مدرک کارشناسی ارشد چینه و فسیل شناسی

 

 

image010.jpg

آزمایشگاه کانی سنگین

معرفی و کاربرد:

کانی های سنگین (Heavy Minerals)، کانی هایی با وزن مخصوص  بیش از (2/89 گرم برسانتیمترمکعب = وزن مخصوص بروموفرم)، می باشند. که شامل اکثر کانیهای با ارزش از نظر اقتصادی است. بدین ترتیب شناسایی این کانیها به عنوان کانی شاهد در اکتشافات ژئوشیمیایی و مطالعات زمین شناسی اقتصادی اهمیت بسزایی دارد.

مراحل کار این آزمایشگاه شامل دو مرحله آماده سازی و مطالعه می باشد. در مرحله آماده سازی، کانیهای سنگین موجود در نمونه ها در طی عملیات جدایش با بروموفرم و ‌جدايش مغناطيسي به سه فراكسيون مختلف تقسیم می شوند. در مرحله مطالعه کانیهای سنگین، توسط مینرالوژیست مجرب با کمک خصوصیات فیزیکی کانیها و استفاده از روش ميكروشيمي، نوع کانیها شناسایی و مطالعات كيفي و کمی  صورت می پذیرد. همچنین در این آزمایشگاه توانایی جداسازی کانیهای مختلف همانند کانی زیرکن ( آماده سازی جهت مطالعات سن سنجی) دارند.

نکات مهم: نمونه ها در اندازه 0.5 الی 2 میلیمتر، لاوک شویی و خشک شده پذیرفته می شوند. وزن هر نمونه حدوداً 150 گرم یا 50 سی سی از رسوبات ( رودخانه ای، دریایی و بادی ) و نمونه سنگ تقریبا 500 گرم پذیرفته می شود.

تجهیزات و فناوری:

 نام دستگاه   استریومیکروسکوپ

کارخانه سازنده   AXIOM DIAGNOSTIC

پرسنل آزمایشگاه:

  • لیلا جابرانصاری: دارای 14 سال سابقه کاری با مدرک دکتری زمین شناسی اقتصادی

 hevymineral1.jpg

 

واحد نمونه کوبی

معرفی و کاربرد:

پروسه­ی نمونه­کوبی یکی از مراحل ابتدایی و تأثیرگذار در روند آنالیز نمونه­های ارسالی به مجموعه آزمایشگاه­های شیمی و زمین­شناسی مرکز است. راه­اندازی این کارگاه در سال 1391 زیر نظر مدیریت آزمایشگاه­های مرکز موجب گردید که در زمان و هزینه­های آماده­سازی، خردایش و نرمایش نمونه­های مربوط به پروژه­های مرکز (از قبیل پروژه­­ه­ی ریزگرد، عناصر نادر خاکی، کرومیت، روی و غیره) صرفه جویی به عمل آید و در تسریع و پیشبرد این پروژه­ها نقش بسزایی داشته باشد. حساسیت نتایج مربوط به این پروژه­ها و تصمیماتی که بر اساس نتایج به دست آمده اتخاذ خواهد گردید موجب شد که کنترل، نظارت و پیاده سازی تکنیک­های علمی و به روز در این پروسه امری ضروری بشمار آید. با توجه به اینکه سرعت بخشیدن به فرآیند آماده­سازی نمونه­ها تأثیر مهمی بر افزایش عملکرد آزمایشگاه­ها دارد و از آنجا که اولین مرحله­ی آماده­سازی نمونه­ها پودر کردن می­باشد، بنابراین نزدیک بودن این کارگاه به آزمایشگاه ها می­تواند مانع اتلاف وقت شود و در نهایت این فرآیند در حداقل زمان ممکن انجام گیرد. همچنین جابجایی و انتقال نمونه­ها حداقل شده و به دنبال آن پیگیری­ها کمتر می­شود و می­توان از انرژی انسانی که می­بایست صرف این موضوع گردد برای پیشبرد کارهای دیگر استفاده نمود. بنابراین کارگاه نمونه­کوبی درافزایش عملکرد مجموعه آزمایشگاه­های شیمی و زمین­شناسی مرکز می­تواند بسیارحائز اهمیت ­­باشد. در شروع پروسه پس از آماده سازی و خشک کردن نمونه، عملیات خردایش توسط سنگ شکن‌های فکی و استوانه‌ای صورت می گیرد و پس از تقسیم نمودن نمونه توسط ریفل، مقدار نمونه‌ی مورد نیاز (حدود 200 گرم) به دستگاه پودر کن ارسال تا نرمایش انجام شود و پس از نرم کنی و عبور از سرند 200 مش، نمونه به آزمایشگاه های شیمی و زمین‌شناسی ارسال می‌گردد.

تجهیزات و فناوری:

 

شماره

نام دستگاه

1

سه عدد سنگ شکن فکی آزمایشگاهی

2

سه عدد پودر کن دیسکی آزمایشگاهی

3

سیستم تهویه (هود)

4

پمپ باد دیواری و سیار

 

 

 

پرسنل واحد نمونه کوبی:

عیسی آدینه پور : دارای 21 سال سابقه کاری با مدرک دیپلم   

image011.jpg

 

 

 



زیر مجموعه ها

آزمایشگاه مرجع زمین شناسی

آزمایشگاه مرجع شیمی

نانو بیوزمین

دانش نانوزمين به طور عام، شامل مطالعه مواد و فرايندهایی در حد نانو است، که نقش آن‌ها در فرايندهاي زمين‌شناسي و معدن در کره زمين و ديگر سيارات موثر است، تعريف مي‌شود. جامعه علوم زمين براي پيشبرد اهداف خود نيازمند همسويي با موج سريع انقلاب نانوفناوري است. تحقيقات نانو تأثير قابل ‌توجهي بر روي فرايندهاي شيميايي و زمين‌شناسي در‌ترازهاي کم‌عمق زمين گذاشته است. زيرا اين پديده‌ها اساسا مولکولي هستند. فرايندهاي نانومقياس محوراصلي درک ما از نحوه شکل‌گيري خاک، چرخه جهاني عناصر، بهره‌مندي از اقيانوس¬ها، حفاظت زيست‌محيطي و بيوژئوشيمي است. دانش نانو زمين ‌ترکيبي از نمونه بردای صحرايي، فعاليت آزمايشگاهي و تلفيق اين اطلاعات در يک مدل است.
زيست فناوري نیز مي‌تواند در خصوص چالش‌هاي اساسي موجود در حوزه فرآوري مواد معدني مانند افزايش تقاضا براي مواد معدني و فرآورده‌هاي آن، استفاده بهينه از انرژي و توسعه فرآيندهاي دوست‌دار محيط‌زيست راهگشا باشد. مزاياي فرآيندهاي زيستي مانند سازگاري با محيط‌زيست، خودتكثيري بيوكاتاليست‌ها، توليد محصولات ويژه، توليد محصولات از منابع تجديدپذير، عملکرد اختصاصي‌تر، امكان بهره‌گيري در شرايط معمولي (از لحاظ دما و فشار) و مصرف کمتر انرژي، كاربرد زیست‌فناوری( بیوتکنولوژی) را براي فراوري مواد معدني جذاب نموده است.
سازمان زمین¬شناسی و اکتشافات معدنی کشور در آبان ماه سال1386، با توجه به اهمیت و گسترش روز افزون فناوری نانو و بیو در زمینه‌های مختلف و نیاز صنایع معدنی گوناگون کشور در بهره‌مند شدن از این فناوری‌ها به منظور ارتقاء کیفی وکمی‌ محصولات مربوطه، بر آن شد که اداره نانوبیوزمین را تاسیس نماید. نخستین اداره پژوهشی کاربردهای نانو و بیوفناوری در علوم زمین با نام اداره نانوبیوزمین در راستای اهداف پژوهشی و کاربردی سازمان زمین¬شناسی و اکتشافات معدنی کشور و همزمان با افتتاح مرکز پژوهش‌هاي‌های کاربردی این سازمان در این مرکز آغاز بکار کرد.

معرفی

با توجه به اهمیت و گسترش روز افزون فناوری نانو و بیو در زمینه‌های مختلف و نیاز صنایع معدنی گوناگون کشور در بهره‌مند شدن از این فناوری‌ها به منظور ارتقاء کیفی و کمی محصولات مربوطه، سازمان زمین­شناسی بر آن شد که اداره تحقیقاتی تحت نام اداره نانوبیوزمین تاسیس نماید.

در راستای اهداف پژوهشی و کاربردی سازمان زمین­شناسی و اکتشافات معدنی کشور و همزمان با افتتاح مرکز پژوهش‌هاي­های کاربردی این سازمان نخستین گروه پژوهشی کاربردهای نانو و بیوفناوری در علوم زمین با نام نانوبیوزمین در این مرکز آغاز بکار کرد.

 اداره نانوبيوزمين به عنوان يكی از بخش­های مهم علمي پژوهشی مرکز پژوهشهای کاربردی سازمان زمين‌شناسی از آبان ماه سال 1386  و با هدف شناخت هرچه بيشتر و كاربردي­سازی حوزه‌های نوين نانو و زيست‌فناوری در علوم زمين و به­ويژه در بخش استحصال و فراوری عناصر معدنی ارزشمند و مباحث زیست محیطی، فعاليت خود را آغاز نموده است. در ادامه، با توجه به الزام انجام فعالیتهای عملی (آزمایشگاهی) در کنار زمینه‌های تحقیقاتی این گروه، در سال 1389 آزمایشگاه مجهزی در این خصوص، برای انجام پروژه‌های پژوهشی گروه راه اندازی شد.

nano1.jpg

 

نمایی از اداره نانوبیوزمین

 

اهداف و وظایف


اهداف


• ايجاد بستر مناسب جهت بکارکیری فناوری نانو و بيو در توليد محصولات معدني و صنايع وابسته به آن و تولید علم مورد نیاز جهت ارتقاء صنایع معدنی و صنعتی و تجاری¬سازی محصولات حاصل از فناوری‌های نوین
• بر طرف کردن مشکلات و نياز صنعت، معدن و علوم زمين با استفاده از فناوری‌های نانو و بیو
• استفاده از تجارب و توانمندي¬هاي کشور در حوزه نانو و بيو فناوري و انتقال تکنولوژي به نقاط هدف
• تلاش در جهت افزایش توان و اطلاعات علمی ‌و کاربردی کشور و ارائه مقالات علمی ‌و پژوهشی در زمینه نانو و بیوفناوری
• بهره‌گیری از تازه‌ترین پیشرفت¬های علمی‌ و تحقیقاتی در کلیه مراحل پژوهشی بمنظور توسعه علمی ‌و اقتصادی کشور.
• تلاش در جهت شناسایی و ارتباط با مراکز علمی ‌دنیا و توسعه پل ارتباطی میان مرکز پژوهش‌هاي کاربردی و محققین ایرانی و غیر ایرانی خارج از کشور در زمینه نانو و بیو فناوری
• ترویج علوم و فناوری نانو و بیو در سطح کشور با همکاری با معادن و صنعت .
• تلاش در راستای بومی¬سازی علوم نانو و بایو و تولید دانش فنی مرتبط با همکاری با دانشگاه¬های معتبر داخلی و خارجی
• تلاش در راستای احیای حلقه مفقوده ارتباط صنعت با دانشگاه در زمینه علوم نانو و بایو
• تلاش در راستای توسعه فضای کسب و کار مرتبط با کاربردهای علوم نانو و بایو در معادن و صنایع وابسته، از طریق برگزاری استارت آپ‌ها، سمینارها و ....
• به كارگيري فناوريهای نوين نانو و بیو درعلوم زمین و اکتشاف، استخراج و فرآوری مواد معدنی و محیط زیست معدنی و صنعتی
• ايجاد تحول و اجراي طرح¬هاي پژوهشي نو در راستای بهینه¬سازی روش¬های مرسوم و ارائه راهکارهای نو برای رفع معضلات موجود در صنعت و معدن
• سنتز نانوذرات مختلف با روکش¬ها و لیگاندهای مختلف و نانو اسپینل‌ها جهت بازیابی و حذف انتخابی عناصر مورد نظر
• انجام پروژه‌های مطالعاتی در مقیاس آزمایشگاهی در زمینه نانو فناوری و بیوفناوری و تعمیم آن به مقیاس¬های نیمه و تمام صنعتی


وظایف


• بررسی و شناسایی مشکلات زیست‌محیطی موجود در معادن و همچنین بررسی مخاطرات زمین¬شناسی
• تحقیق و مطالعه در زمینه آخرین دستاوردهای زیست‌محیطی جهت رفع معضلات زیست‌محیطی معادن و مخاطرات زمین¬شناسی با فناوری‌های نانو
• تحقیق و مطالعه در زمینه آخرین فناوری‌های پیشرفته در ارتقاء و افزایش راندمان و بهره‌وری و کاهش هزینه‌های معادن و کارخانجات فرآوری
• تحقیق و بررسی آخرین پیشرفت¬ها در زمینه کاربردهای نانو و بیوفناوری در عرصه‌های مختلف علوم زمین
• برقراری ارتباط با معدنکاران و مدیران معدنی و تعریف و اجرای پروژه¬های پژوهشی راه¬بردی
• جذب سرمایه‌های فراسازمانی با تعریف پروژه‌های پژوهشی و ادامه آن تا مرحله حداقل، نیمه صنعتی
• جداسازی و بررسی و شناسایی فونای میکروبی و گیاهی و ثبت سویه¬های جدید با نام سازمان در بانک جهانی میکروبی

 

 

طرح‌ها و پژوهش های انجام شده

علاوه بر مطالعات و پژوهش در زمينه‌های مختلفی كه ذکر گردید، اين اداره به اجرای كاربردی پروژه‌ها در مقياس آزمايشگاهی و پايلوت همت گمارد كه حاصل آنها به طور كلی شامل موارد زير مي‌شود:

  • جداسازی و شناسایی باکتری‌های مقاوم به شوری در دریاچه ارومیه (پروژه احیاء زیستی). (پروژه ملی) تاریخ شروع 1393- تاریخ اتمام 1394

  • مطالعه فلور میکروبی ریزگردهای منطقه خراسان با همکاری دانشگاه بیوتکنولوژی کاشان- تاریخ شروع 1396 تاریخ اتمام 1398 (ملی)

  • جداسازی و شناسایی باکتری‌های بومی مقاوم به فلز در معدن کرومیت فارياب استان هرمزگان و زيست‌پالايی ميكروبی خاك و پساب معدن از فلزات سنگين ( كروم،‌ سرب، مس و كادميوم) . تاریخ شروع 1389 تاریخ اتمام 1393

  • فراوری میکروبی عناصر سرب و روی از کانسنگ­های سولفیدی کم عیار معدن سرب و روی انگوران زنجان در مقياس فلاسك شيك با استفاده از باكتريهای مزوفيل بومی اين معدن، تاریخ شروع 91 13تاریخ اتمام 1394

  • پيجويی كانسارهای فلزی سولفيدی پنهان با استفاده از نانوذرات موجود در افق B خاك در مناطق كردستان و قم تاریخ شروع 1398 تاریخ اتمام 1394

  • انجام فاز آزمایشگاهی پروژه تحقیقاتی حذف عنصر سمی ارسنیک و عنصر مزاحم روی از پساب واقعی تاریخ شروع 1396 تاریخ اتمام 1397

  • بررسی کارایی نانو فوتوکاتالسیت تیتانا به همراه نانو ذرات مغناطیسی برای حذف سیانید، آرسنیک و جیوه

 

nano 1تصویر جداسازی و شناسایی باکتری­های بومی مقاوم به فلزات سنگین

 

nano 2جداسازی وشناسايی ميكروارگانيسم های بومی موثر در بيواكسيداسيون معادن طلای كم عيار (در مقياس بنچ) معدن زرشوران و داشكسن

 

nano 3توليد نانوذرات مغناطيسی آهن و جداسازی و حذف ارسنيك

 

nano 4مهندسی نمودن نانوذرات و تولید نانوکامپوزیت­ها

 

nano 5فراوری میکروبی عناصر سرب و روی از کانسنگ­های سولفیدی کم عیار معدن انگوران

 

nano 6باكتري­های ترموفيل-مودريت جداسازی شده از معدن انگوران جهت ليچينگ سرب و روی انگوران و مقايسه با باكتري­های مزوفيل

 

nano 7نمایی از پيجويی كانسارهای فلزی سولفيدی پنهان با استفاده از نانوذرات موجود در افق B خاك در مناطق كردستان و قم

 

nano 8تجزیه خاک­های آلوده به سیانید بوسیله باکتری­ها در شرایط آزمایشگاهی (زیست پالایی)

 

nano 9حذف آلاينده های سيانيد از پسماند معدن طلای زرشوران با نانوذرات مگنتيتی آهن و نانوذرات مس

 

nano 10جداسازی و شناسایی باکتری‌های مقاوم به شوری در دریاچه ارومیه

 

nano 11مقاوم سازی باكتري­های شيميوليتوتروف به عناصر كبالت و نيكل و روی

 

nano 12سنتز نانوذرات مختلف صفر ظرفیتی از جمله آهن و کبالت و مس و بکارگیری این نانوذرات در حذف عناصر سرب و کادمیوم از پساب

 

nano 13سنتز نانواسپینل­های کبالت- منگنز- آهن و بکارگیری این نانوذرات در بررسی میزان جذب عناصر خاکی

 

nano 14بکارگیری پرلیت منبسط شده و نانورس­ها در حذف عناصر آلاینده سرب و کبالت از پساب

 

nano 15استفاده از نانوذرات مختلف اسپینل آهن-کبالت-منگنز در جداسازی عنصر یوروپیوم

 

nano 16حذف آرسنیک و روی و دیگر عناصر آلاینده و سختی آب از پساب واقعی معدن زرشوران با استفاده از نانوذرات اسپینلی آهن و نانوذرات طبیعی

 

nano 17حذف و تبدیل آلاینده های جوی به ترکیبات بی خطر، توسط نانوذرات دی اکسید تیتانیوم اصلاح شده جهت کاهش آلودگی هوا

 

nano 18بررسی اثر نانوذرات رس و سیلیس در خواص مهندسی خاک در راستای کنترل ریزگردها در رمپ­های معادن

 

nano 19بار میکروبی ریزگردهای شهری با روش PCR

 

 

فعالیت­های ترویجی

 

  • تکمیل فلوچارت کاربردهای نانوفناوری در مباحث مختلف معدن( فرآوری- اکتشاف- استخراج- ایمنی- محیط زیست- آب و انرژی) جهت ترویج این فناوری در معادن

  • تهیه گزارش کاربرد نانوفناوری در فرآوری مواد معدنی, به سفارش ستاد نانوفناوری ریاست جمهوری و چاپ آن به صورت یک کتابچه

  • تهیه گزارش کاربرد نانوفناوری در علوم زمین و ارائه آن در اولین کارگاه نانوفناوری در معدن و صنایع معدنی

  • تهیه گزارش کاربرد نانوفناوری در استخراج مواد معدنی

  • همکاری و تهیه پاورپوینت درآمدزایی در مباحث معادن و دانشگاهها و ارائه در جلسه مربوطه

  • چاپ چندین مقاله ISI به نام مرکز پژوهشهای کاربردی و ارائه چندین مقاله کنفرانسی در همایشها

  • برگزاری اولین همایش ملی کاربردهای نانوبایوفناوری در علوم زمین، در محل سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور با همکاری دانشگاه رازی کرمانشاه- پژوهشگاه نفت و پژوهشکاه مواد و انرژی (سال 91)

  • برگزاری نشست ایده­ی برتر نانوبایوفناوری در علوم زمین و معدن درسازمان (سال 96)

  • برگزاری دومین همایش ملی کاربردهای نانوبایوفناوری در علوم زمین و معدن با همکاری دانشگاه شاهرود (سال 97)

  • همکاری با خانه معدن و راه اندازی کمیته نانو

  • همکاری با سازمان حفاظت از محیط زیست در راستای بررسی مالچ­های معدنی در کمیته تخصصی تثبیت خاک

  • برگزاری کارگاه بیولیچینگ و نانومینرال­ها در سازمان نظام مهندسی

  • برگزاری کارگاه نانو در معدن و زمین شناسی در خانه معدن ایران

 

 

ارتباط و همكاری با مراكز علمی نانوفناوری دنيا

 

در اين مجموعه علاوه بر ارائه فعاليت‌های انجام شده به گروه‌های مختلف بازديد كننده از جايگاه‌های مختلف سياسی و علمي، به ايجاد ارتباط گسترده با دنيای علم و فناوری نانو و بيو پرداخته است كه از آن جمله مي‌توان به موارد زير اشاره كرد:

  • مركز نانو بيو زمين دانشگاه فنی ويرجينيا- پروفسور مايكل هوچلا و پروفسور بلوشا

  • مؤسسه مهندسی شيمی هندوستان- پروفسور بوجا اسريدر

  • دانشگاه فنی برلین – پرفسور کنعانی

  • عقد تفاهم‌نامه‌هايی با :

    • پژوهشگاه مواد و انرژي

    • مركز ذخاير ژنتيك ايران

    • دانشگاه صنعتی شريف

    • مجمتع صنايع فولاد آلياژی اصفهان وابسته به صنايع دفاع

    • دانشگاه تهران (دانشکده فنی)

    • دانشگاه شاهرود (دانشکده معدن،نفت و انرژی)

    • دانشگاه کاشان

  • انجام پروژه‌های مشترك با:

  • دانشكده فنی دانشگاه تهران

  • دانشكده مهندسی شيمی دانشگاه تهران

  • مركز ميكروبيولوژی دانشگاه تهران

  • پژوهشگاه صنعت نفت

  • دانشگاه رازی كرمانشاه

  • دانشگاه كاشان

  • شركت نانو پوشش فلزي

  • دانشگاه شاهرود

  • سازمان حفاظت از محیط زیست کشور

  • همکاری با دانشگاههای مختلف مانند دانشکده فنی دانشگاه تهران- دانشگاه کاشان، دانشگاه شاهرود و دانشگاه آزاد جهت انجام تزهای کارشناسی ارشد و دکترا ( حداقل 10 دانشجوی کارشناسی ارشد و 3 دانشجوی دکتری)

  • همکاری با دانشگاه شاهرود و دانشگاه امیرکبیر جهت دوره های کارآموزی دانشجویان

© کلیه حقوق متعلق به وبسایت مرکز پژوهش های کاربردی سازمان زمین شناسی می‌باشد. | توسعه و طراحی : کانون تبلیغات پارس.